اگر همسرتان در هر موضوعی شما را تحقیر میکند، یا مدیرتان پیشرفت شما را نادیده می گیرد، اگر دوستتان از شما سواستفاده مالی می کند،یا پدر و مادرتان تحمل شنیدن یک انتقاد هم از شما ندارند و یا فرزندی دارید که برای هر رفتاری نیازمند تحسین و توجه زیادی است، احتمالا شما با انسان هایی با اختلال خودشیفتگی سر وکار دارید.
شناخت افراد خودشیفته در روابط اجتماعی، حرفهای و حتی خانوادگی از اهمیت بالایی برخوردار است. شخصیت خودشیفته به دلیل ویژگیهای خاص و رفتارهای غالباً مخرب میتواند تأثیرات منفی بر تعاملات فردی و گروهی بگذارد. از آنجایی که افراد خودشیفته اغلب در برخوردهای اولیه بسیار جذاب و تاثیرگذار به نظر میرسند، تشخیص ویژگیهای اصلی این افراد میتواند کمک شایانی به پیشگیری از آسیبهای روانی و عاطفی برای افراد دیگر داشته باشد. مقالات جدید منتشر شده بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ بر اهمیت تشخیص سریع و صحیح شخصیت خودشیفته تأکید دارند، زیرا این نوع شخصیت نه تنها به خود فرد آسیب میزند، بلکه میتواند به دیگران نیز زیان برساند.
ویژگیهای شخصیت خودشیفته
شخصیت خودشیفته معمولاً با احساس شدید خودمحوری و تمایل به جلب توجه مشخص میشود. افراد خودشیفته علاقه دارند در مرکز توجه باشند و از آنجایی که حس برتری و غرور زیادی دارند، نیازمند تحسین و توجه دائمی از سوی دیگران هستند. این افراد اغلب توانایی محدودی در درک احساسات و نیازهای دیگران دارند و ممکن است به دلیل این ناتوانی در همدلی، نسبت به دیگران بیاعتنا یا حتی بیرحم به نظر برسند. همچنین، تحقیقات جدید نشان میدهند که افراد با شخصیت خودشیفته تمایل دارند تا انتقاد را نپذیرند و هر گونه بازخورد منفی را به عنوان تهدیدی علیه خودشان تلقی کنند.
نحوه برخورد با افراد خودشیفته
برخورد با افراد خودشیفته نیازمند مهارتها و استراتژیهای خاص است. یکی از توصیههای کلیدی روانشناسان برای افرادی که با یک خودشیفته در ارتباط هستند، حفظ حد و مرزهای مشخص است. شخصیتهای خودشیفته معمولاً به حریم شخصی و روانی دیگران احترام نمیگذارند و سعی میکنند تا از روابطشان برای پیشبرد منافع شخصی خود بهرهبرداری کنند. مقالات جدید به اهمیت ارتباط شفاف و تعیین خطوط قرمز در برخورد با این افراد تأکید دارند. در این راستا، روانشناسان به دیگران توصیه میکنند که مراقب باشند تا در دام بازیهای روانی شخصیت خودشیفته نیفتند و از لحاظ عاطفی و روانی قربانی این روابط نشوند.
تأثیرات شخصیت خودشیفته بر روابط
افراد خودشیفته معمولاً مشکلات زیادی در روابط طولانیمدت ایجاد میکنند. تحقیقات جدید حاکی از آن است که رابطه با افراد خودشیفته میتواند منجر به کاهش اعتماد به نفس، اضطراب و حتی افسردگی در طرف مقابل شود. خودشیفتگان به دلیل رفتارهای سوءاستفادهگرانه، علاقهمند به ایجاد روابطی هستند که در آن قدرت را به دست داشته باشند و دیگران را به نحوی تحت کنترل خود درآورند. علاوه بر این، مقالات اخیر به تاثیرات مخرب شخصیت خودشیفته در روابط کاری اشاره کردهاند. افراد با شخصیت خودشیفته در محیط کار اغلب سعی میکنند تا موقعیتهای برتر را به خود اختصاص دهند و دیگران را به چشم ابزارهایی برای رسیدن به اهداف شخصی خود میبینند.
درمان و مدیریت شخصیت خودشیفته
گرچه تغییر شخصیت خودشیفته بهطور کامل ممکن است دشوار باشد، اما روشهای رواندرمانی برای مدیریت و کاهش اثرات مخرب این نوع شخصیت وجود دارد. درمانهای شناختی-رفتاری بهویژه برای افراد با این ویژگیها پیشنهاد میشود. این نوع درمانها به افراد خودشیفته کمک میکنند تا تفکرات ناکارآمد خود را شناسایی کرده و رفتارهای اجتماعی مناسبتری را جایگزین کنند. همچنین، مقالههای جدید نشان میدهند که همراهی خانواده و دوستان در فرآیند درمان میتواند نقش مهمی در کاهش شدت ویژگیهای خودشیفتگی داشته باشد. حمایت اجتماعی میتواند به افراد با شخصیت خودشیفته کمک کند تا به تدریج توانایی همدلی بیشتری پیدا کنند و رفتارهای خودمحورانه کمتری از خود نشان دهند.
نتیجهگیری
شناخت و مدیریت شخصیت خودشیفته از جمله چالشهای مهم در روابط انسانی است. با توجه به افزایش تحقیقات در این زمینه بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴، اهمیت شناخت افراد خودشیفته و تاثیرات آنها بر روابط بین فردی و حرفهای بیش از پیش آشکار شده است. شخصیتهای خودشیفته، با تمام پیچیدگیها و ویژگیهای منفی خود، میتوانند چالشهای بسیاری را برای اطرافیان خود ایجاد کنند. لذا، آگاهی از رفتارها و ویژگیهای این نوع شخصیتها، همچنین روشهای مناسب برای مدیریت و برخورد با آنها، میتواند به بهبود روابط و کاهش آسیبهای ناشی از این روابط کمک شایانی کند.
